POV: Liora
Mój ojciec mówił o Ofierze tak, jak mówił o wszystkim: powoli, z powagą człowieka, który pomylił głośność z mądrością. Jego słowa niosły się przez plac, dotykając każdej znanej mi twarzy, żadnej, która znałaby mnie z powrotem.
Stałam na skraju tłumu, bo tam właśnie mnie chcieli. Dwie kobiety przesunęły się, gdy podeszłam, przyciągając córki bliżej, jakby to, co niosę, mogło być zaraźliwe.
„Ofiara jest święta” – powiedział. „Chroniła tę wioskę przez pokolenia, a my oddajemy naszą cześć głębinom.”
Przygryzłam policzek, by nie otworzyć ust. Poświęcenie, tak to nazywał – hojne słowo na wysyłanie dziewcząt na utonięcie dla bogów, których nikt nigdy nie widział.
„To zaszczyt być wybraną.” Głos Calli niósł się z środkowych rzędów, jasny i beztroski. „Bogowie głębin widzą tych godnych pomiędzy nami.”
Stała pod rękę z Jorinem, jego szerokie ramiona zwrócone ku niej, dłoń spoczywała na jej talii. Moja siostra, świeżo przyrzeczona chłopcu, który najpierw przyrzekł mnie, nosiła swoje nowe roszczenie jak wszystko inne – bez wysiłku, publicznie, wymierzone prosto we mnie.
„Liora” – zawołała, wystarczająco głośno, by usłyszały ją rzędy wokół. Szczęka Jorina się zacisnęła, ale nie powstrzymał jej. „Prawie cię nie zauważyłam. Masz talent do znikania.”
Moje pięści zacisnęły się przy bokach. Gdybym teraz się odezwała, dałabym jej dokładnie to, czego chciała – scenę na ceremonii ojca, kolejny powód, by nazwać mnie trudną córką.
„Dwadzieścia dwa lata i ani jednej propozycji” – ciągnęła Calla, zwracając się do kobiety obok z wyćwiczoną litością. „Nawet w dzień swatania nikt nie przyszedł. Moja matka mówi, że to w krwi, bo babka była taka sama. Złamana pod skórą.”
Moja pierś zesztywniała, gorąco rosło szybko, bo siostra mówiła o kobiecie, której ciało ledwo ostygło w ziemi. O kobiecie, która mnie wychowała, gdy rodzicom się nie chciało.
„Zabawne” – powiedziałam, a moje słowa rozcięły plac, zanim instynkt przetrwania zdążył mnie powstrzymać. „Bogowie widzą każdą dziewczynę w tej wiosce oprócz ciebie, Calla. Albo błogosławieństwo jest bardzo wybiórcze, albo nasz ojciec.”
Jej usta rozwarły się, ale nie wyszło z nich nic, tylko mokre kliknięcie pustych warg.
„Chociaż gdyby morze cię wzięło” – powiedziałam, patrząc jej w oczy – „pewnie by cię zwróciło. Nawet głębiny mają swoje standardy.”
Cisza nie była pełna czci, tylko wstrzymanym oddechem wioski, która patrzyła, jak córka starszego tnie faworytkę do kości. Oczy ojca odnalazły moje, a to, co się w nich zmieniło, było drobne, zimne i ostateczne.
Dotknęłam medalionu na gardle i zanuciłam pod nosem trzy nuty.
Ognisko Ofiary ryknęło, rzucając cienie, które wykrzywiały wszystkie twarze, a szamanka krążyła w pomalowanej masce z mokrą skórzaną torbą pachnącą solanką.
Weszłam do szeregu niezamężnych dziewcząt, większość z nich była o wiele młodsza, skupione razem, żadna nie stała wystarczająco blisko, by mnie dotknąć.
Jedna po drugiej szamanka podchodziła z małą torbą kamieni. Każda dziewczyna sięgała do środka, wyciągała kamień, pokazywała go pusty, a ulga przetaczała się przez rodziny, matki przyciągały córki bliżej.
Aż wystąpiła dziewczynka, która nie powinna tam być. Mała i ptasia, ledwo wystarczająco duża, by się zakwalifikować, jej ręce trzęsły się tak bardzo, że ledwie mogła sięgnąć po torbę.
Dziewczynka wyszarpnęła kamień, a znak morza gapił się z jego powierzchni – runa głębin, wyryta ciemno i celowo. Kolana jej matki się ugięły.
Dźwięk, który wydała kobieta, był niski i zwierzęcy. Znałam go. Wydobyłam go pięć nocy temu, trzymając babcię za rękę, gdy jej oddech niknął do zera.
Dziewczynka patrzyła na kamień, potem na tłum, szukając kogoś, kto wyjaśni, czemu świat się zatrzymał. Trzęsła się tak mocno, że runa rozmazywała się w jej palcach, a jej nadgarstki były cieńsze niż lina, którą je zwiążą.
Jeszcze nie rozumiała, ale zrozumie. Wkrótce zrozumie, że nikt z tego tłumu się nie ruszy.
Że ulga wypływająca z innych matek była tak gęsta, że niemal ją czułam na języku – wdzięczność, że kamień wybrał dziewczynę, która nie była ich.
Była czyimś dzieckiem, a oni pozwolą jej odejść.
Wzięłam kamień z jej dłoni i podniosłam go wysoko, by ogień rozświetlił runę. „Pójdę zamiast niej.”
Plac zamilkł. Nie była to cicha cześć dla tradycji, lecz krucha cisza ludzi patrzących, jak ktoś zstępuje z urwiska.
Mój ojciec chciał decydować, co się ze mną stanie, a ja zdecydowałam pierwsza. Opuściłabym tę wioskę tej nocy – nie drogą, którą sobie wyobrażałam, lecz morzem, a cokolwiek czekało po drugiej stronie, było lepsze niż kolejny poranek w tym domu.
„Bogowie przyjmują dobrowolną ofiarę” – powiedział ojciec, a jego ton był równy, oczy suche. „Odwaga tej kobiety przynosi nam wszystkim honor.”
Calla uśmiechnęła się zza jego ramienia, szerzej teraz, zadowolona. Jorin patrzył gdzie indziej, ale ona nie.
„Przyjmuję” – powiedziałam, tak jak mówiła każda dziewczyna przede mną, rytualne słowa, które nic nie smakowały. „Oddaję się głębinom.” Żadne z nich nie spojrzało mi w oczy.
Gdy kobiety przyszły mnie przygotować, słońce zaczęło już zachodzić.
Zaplatały mi włosy palcami zesztywniałymi od soli i ubierały w biel tak cienką, że wszystko było przez nią widać, a żadna ze mną nie rozmawiała.
„To możesz zatrzymać” – powiedziała jedna, kiwając na medalion. „Za mały, żeby miał znaczenie.”
Zamknęłam na nim dłoń. „Dla mnie ma znaczenie.” Wzruszyła ramionami i odwróciła się, już skończyła ze mną.
Zaprowadzili mnie do łodzi, a najstarszy rybak mruczał, gdy wsiadałam. „Nie mów ani nie patrz na nas. Cokolwiek wydarzy się na wyspie, jest między tobą a głębiną.”
„Wzruszające” – powiedziałam. „Zapamiętam was w modlitwach.” Drgnął, i dobrze, bo chciałam, żeby drgnął.
Wyspa wyłaniała się z mgły: ciemna skała, roślinność trzymająca się urwisk, kształt na grzbiecie, który mógł być ruiną.
Cokolwiek tu było, wieś zawsze wiedziała. Ojciec zawsze wiedział, a mimo to pozwolił własnej córce wejść do tej łodzi.
Jeden z mężczyzn znalazł wejście do jaskini bez szukania, bo robił to już wcześniej. Popchnęli mnie w stronę ciemności.
Odwróciłam się do rybaka, którego łódź przez jedną pełnię księżyca naprawiałam w zimnym deszczu. „Możesz to przerwać” – powiedziałam.
Nie spojrzał mi w oczy. „Bogowie wymagają—” Urwał, szczęka pracowała wokół reszty.
„Bogów tu nie ma” – powiedziałam, a słowa były pewne mimo że nic innego takie nie było. „Są tylko ludzie zbyt przestraszeni, by powiedzieć nie.”
Wepchnięto mnie do środka, ziemia była ostra i śliska od wody. Noga zahaczyła o kamień, poleciałam do przodu, głowa uderzyła w skałę dźwiękiem, który roztrzaskał wszelkie myśli.
Za mną zgrzyt przesuwanego głazu przy wejściu, mężczyźni zamurowujący mnie w środku, a potem już tylko ciemność.
A przez dzwonienie i popękaną ciemność – dotyk na nodze. Ciepły, nie zimny kamień, nie wilgotne morskie powietrze, lecz żywy i celowy, przesuwający się po łydce z cierpliwością, która sprawiła, że żołądek mi się ścisnął.
Próbowałam otworzyć oczy i nie mogłam. Ciepło zostało i przesuwało się w górę mojego ciała, cierpliwe i ostrożne, a ciemność pochłonęła wszystko inne.
Przesuń w górę, aby kontynuować
POV: Liora
Obudziłam się w ciemności, z posmakiem krwi w ustach, i pierwszą rzeczą, którą zrobiłam, był krzyk. Dźwięk odbił się od kamienia i wrócił zniekształcony, zbyt blisko, zbyt duszno, a moje ręce wystrzeliły i natrafiły na skałę z każdej strony, zimną, mokrą, napierającą.
Nie mogłam się podnieść bez uderzenia głową w sufit, nie mogłam wyciągnąć ramion bez zarysowania palcami ściany.
Oddychałam szybko i płytko, każdy oddech krótszy od poprzedniego, a powietrze było gęste od zgnilizny i słodyczy, której nie chciałam nazywać.
Upadek rozciął mi bok w miejscu, gdzie zahaczyła mnie skalna półka, a ostry grunt porwał skórę na obu ramionach. Każdy ruch rozdzierał rany śpiewającym bólem.
Wtedy zobaczyłam światło, cienkie i szare, sączące się z góry, znad głazu zamykającego wejście do jaskini. Ściany cofały się tam, gdzie jaskinia się rozszerzała, więc czołgałam się w tamtą stronę, drżąc, aż mogłam wstać.
Po drugiej stronie, wysoko, gdzie ściana zakrzywiała się ku sufitowi, było otwór mniej więcej moich rozmiarów, przez który widać było coś, co przypominało niebo. Ale skała pod spodem była śliska, a każdy uchwyt kruszył się lub ślizgał pod dłonią.
Krzyczałam za rybakami, za kimkolwiek, ale jedyną odpowiedzią było echo odbijające się od kamienia.
Rytualna suknia kleiła się do mnie, przesiąknięta krwią i wodą morską, a każdy ruch powodował nową falę gorąca w ranach.
Kliknięcie w ciemności i stworzenie pojawiło się na skraju światła. Nigdy nie widziałam niczego podobnego — okrągłe ciało, szeroko otwarte oczy, niemal słodkie, dopóki nie otworzyło pyska i nie pokazało rzędów iglastych zębów.
Chwyciłam kamień z ziemi, ostry i ciężki na tyle, by złamać kość, a stworzenie zatoczyło się bliżej, z nastroszonym grzbietem.
"Upuść kamień." Męski głos, niski i szorstki, dobył się zza ściany po lewej stronie. "Przyciśnij się do ściany. Teraz."
Nie ufałam temu głosowi, ale stworzenie szykowało się do skoku. Oparłam się plecami o skałę, a stworzenie wycofało się do szczeliny w ścianie.
Odwróciłam się w stronę głosu i znalazłam wąską szczelinę w skale, akurat szeroką na dłoń. Przycisnęłam do niej twarz, a po drugiej stronie początkowo panowała ciemność.
Potem rozległy się kroki, niespieszne, i wyłonił się z głębszego cienia. Przykucnął przy szczelinie, jego twarz wypełniła przestrzeń — skóra spalona słońcem, blizna przez kość policzkową, szczęka ostra jak brzytwa, rozcinająca mrok na kąty.
Nawet brudna i na wpół dzika, jego twarz była z tych, które sprawiają, że zapominasz, co chciałaś powiedzieć. Wstrzymałam oddech i nie miało to nic wspólnego ze strachem.
"Jak masz na imię?" zapytał, ciszej teraz, szorstko na krawędziach.
"Liora," powiedziałam, a brzmienie mojego imienia wydało się zbyt łagodne na całe to kamienne otoczenie. "Kim jesteś?"
Nie odpowiedział, jego spojrzenie było spokojne i nie mrugał. Wzrok kogoś, kto dawno nie widział innej twarzy.
"Też jesteś więźniem?" naciskałam, myśląc już o otworze wysoko w ścianie. "Jest nade mną szczelina, ale nie mogę jej dosięgnąć. Masz linę?"
Nic. "Odezwij się," powiedziałam, a słowa wspięły się na usta, zanim mogłam je powstrzymać. "Jestem uwięziona na wyspie, a ty jesteś tu jedyną osobą. Dlaczego nie chcesz mi odpowiedzieć?"
Jego wyraz twarzy się nie zmienił. "Dobrze," mruknęłam, odsuwając się od szczeliny. "Sama znajdę wyjście."
Przemierzałam celę, mamrocząc, bo cisza była gorsza. "Człowiek, który pyta o moje imię, a nie zdradza swojego, stworzenie zbyt uzębione i wyjście, do którego nie mogę dotrzeć. Myśl."
Ale moje ciało nie miało już siły. Kolana zgięły się pode mną, skuliłam się przy ścianie jaskini i ciemność pochłonęła mnie, zanim zdążyłam z nią walczyć.
Sen wciągnął mnie pod spód — miękki ucisk oplatający kostki w czarnej wodzie, ciągnący w dół, pozwalający się wynurzyć i znów ciągnący, niemal delikatnie, jakby to coś, co mnie trzymało, starało się mnie nie złamać.
Obudziłam się z sercem dudniącym i raną pulsującą gorzej, brzegi gorące i spuchnięte. Musiałam ją opatrzyć, zanim wda się gorączka.
Podeszłam do szczeliny, bo tylko on mógł mi pomóc, a nienawiść do tego niczego nie zmieniała. Najpierw go nie było, potem usłyszałam jego ruchy, te same niespieszne kroki.
Jego twarz pojawiła się pod innym kątem, światło wydobyło drugą bliznę, której wcześniej nie zauważyłam, biegnącą pod uchem.
"Obserwowałeś mnie przez cały ten czas?" zapytałam. Jego bezruch powiedział mi prawdę, zanim on jej nie wypowiedział.
Dłoń wsunęła się przez otwór, na dłoni miał ciemne, wilgotne liście. "Przyłóż to do ran," powiedział. "Zatrzyma krwawienie i powstrzyma zgniliznę."
"Skąd je masz?" zapytałam, bo liście nie rosną w jaskiniach, a jeśli miał dostęp na zewnątrz, wszystko się zmieniało.
"Rany nie poczekają," powiedział. "Gorączka też nie, jeśli dasz im się rozwinąć."
"Odpowiedz mi. Skąd je masz?" Patrzyłam mu w oczy przez szczelinę. "Czy po twojej stronie jest jakieś wyjście?"
Drgnięcie, krótkie i zamknięte, potem znów zastygła twarz.
Wzięłam liście, bo musiałam przeżyć, żeby dotrzeć do tego otworu. Wycofałam się do przeciwnej ściany i zsunęłam suknię z ramienia.
"Twoja skóra dobrze trzyma światło." Jego głos przeszedł przez szczelinę, cichy i pewny, jakby opisywał odcinek wybrzeża albo kolor głębokiej wody — bez głodu czy wstydu, sama obserwacja.
Każdy mięsień w moim ciele napiął się natychmiast. Czułam jego spojrzenie na moich nagich plecach, spokojne i niespieszne, nie musiałam pytać, czy patrzy.
Podciągnęłam suknię i podeszłam do szczeliny. Jego twarz była tuż obok, ciemne oczy trzymały moje bez cienia winy.
"Nie możesz tak robić," powiedziałam. "Nie możesz mnie obserwować bez mojej zgody."
"Obserwuję ptaki," odparł, a w jego tonie nie było obrony, tylko zdziwienie. "Ryby, niebo. Dlaczego nie mogę obserwować ciebie?"
"Powiedziałeś: ptaki, ryby, niebo," powiedziałam powoli, bo ta lista była bardziej niepokojąca niż cokolwiek w tej jaskini. "Jak możesz je widzieć, jeśli jesteś więźniem?"
Zamilkł tak celowo, że aż zabolało.
"Nie powiesz mi swojego imienia," powiedziałam, a ręce mi się trzęsły. "Nie chcesz zdradzić, skąd masz liście, ani jak widzisz niebo. Co właściwie jesteś w stanie mi powiedzieć?"
Na to też nie miał odpowiedzi. A ja skończyłam pytać.
Chwyciłam płaski kamień i wsunęłam go w szczelinę z takim impetem, że echo odbiło się od każdej ściany, a potem oparłam się plecami o skałę i zamknęłam oczy.
Gdy spojrzałam w dół, zauważyłam, że medalion splątał się z innym naszyjnikiem — dziewczęce paciorki na skórzanym rzemyku, takie, jakie nosiły dziewczyny z mojej wioski, zanim zostały przyrzeczone.
Takie, które dziewczyna miałaby na sobie, gdyby ją tu przywieziono, a mój żołądek zamienił się w lód.
Zostałam tam, oparta plecami o kamień, i mówiłam do siebie na tyle głośno, by słyszał przez skałę. "Ile dziewcząt wysłano do tej jaskini?"
Nie odpowiedział, a cisza trwała, aż usłyszałam ciężar sunący w oddali, przesuwający się przez przestrzeń znacznie większą niż jakakolwiek cela.
Przesuń w górę, aby kontynuować
POV: Liora
Cisza po jego odejściu była najgłośniejszym dźwiękiem, jaki kiedykolwiek słyszałam.
Siedziałam oparta plecami o zablokowaną szczelinę, a dziewczęce paciorki owijały się między moimi palcami. Skórzany sznurek był miękki od lat noszenia, ukształtowany przez szyję, której nigdy nie poznam.
Dziewczyna stała tam, gdzie ja teraz, nosiła ten naszyjnik, oddychała tym samym powietrzem. Ona nie wyszła.
Przycisnęłam paciorki do ust i poczułam smak soli i starej skóry, a mój umysł zrobił to, co zawsze, gdy się bałam — zaczął liczyć.
Paciorków było czternaście. Czternaście małych, rzeźbionych kości na sznurku przeznaczonym dla dziewczyny, która oczekiwała, że zostanie obiecana chłopcu na rynku, a zamiast tego skończyła tutaj, w ciemności, z czymkolwiek czekało po drugiej stronie tej ściany.
Odłożyłam paciorki delikatnie, bo tyle jej się należało. Potem usiadłam z ramionami oplecionymi wokół kolan i czekałam, aż ciemność zdecyduje, co chce ze mną zrobić.
Przysłała stworzenie.
Klikanie po kamiennej podłodze, głowa nisko, igłowate zęby łapiące wątłe światło.
Chwyciłam ostry kamień i rzuciłam nim, zanim zdążyłam pomyśleć, a trzask skały o ścianę jaskini przepłoszył stworzenie, które cofnęło się do szczeliny, której wcześniej nie zauważyłam — wąskiej szpary przy ziemi, wystarczająco szerokiej, by zniknęło w niej jego okrągłe ciałko.
Stałam już na nogach, zanim echo ucichło. Stworzenie miało tunel, a tunele prowadziły do miejsc.
Upadłam na kolana przy szczelinie i przyłożyłam twarz do otworu. Chłodne powietrze muskało moją skórę, równe i słone, ten rodzaj bryzy, który oznacza otwartą przestrzeń po drugiej stronie.
Ale szczelina była zbyt wąska. Mogłam wsunąć rękę do ramienia, i tam moje ciało się kończyło, a skała nie miała litości.
"Składam obietnicę zwierzęciu jaskiniowemu," wymamrotałam. "Do tego punktu doszło moje życie."
Znów zachrobotało, bliżej, i na krawędzi szczeliny pojawiły się dwoje okrągłych oczu, mrugających ku mnie z ostrożną podejrzliwością istoty, która niedawno była celem kamienia.
"Jesteś," powiedziałam cicho, kładąc dłonie płasko na kolanach, by mogło je widzieć. "Przepraszam za kamień. To nie był mój najlepszy moment."
Wypełzło na długość ciała i zatrzymało się, łuski najeżone do połowy, patrząc na moje ręce.
"Nie zrobię ci krzywdy," powiedziałam. "Jesteś moim jedynym towarzyszem, a mężczyzna po tamtej stronie ściany nie rozmawia ze mną, więc twoje standardy są niskie i moje też."
Mrugnęło. Powoli, jak kot, który uznał, że nie warto cię zabijać. Potem usiadło w zasięgu mojej ręki i podkuliło nogi pod siebie.
"Dobrze," powiedziałam. "Robimy postępy. Wczoraj próbowałeś mnie zjeść, dziś siedzisz. Może jutro wypijemy razem herbatę."
Zachrobotało i przekręciło głowę na bok, a ten gest był tak dziwnie ptasi, że wydobył się ze mnie dźwięk — nie śmiech, nie do końca, ale wystarczająco bliski, że zaskoczył nas oboje.
Zanuciłam, by się uspokoić, trzy nuty, które wyniosłam z chatki babci wprost do tej jaskini. Drżenie w moich dłoniach słabło z każdym powtórzeniem, jakby sam dźwięk był liną, której mogłam się uchwycić.
Stworzenie całkiem opuściło łuski. Nie podeszło bliżej, ale nie odeszło.
Siedzieliśmy tak długo, stworzenie i ja, i w końcu adrenalina wypaliła ostatnie zapasy, a moje ciało podjęło decyzję za mnie. Moje oczy się zamknęły. Stworzenie nie poruszyło się, nie rzuciło, nie pokazało zębów, odkąd usiadło, a moje zmęczenie było głośniejsze niż strach.
Spałam w kawałkach, budząc się za każdym razem, gdy ciemność się poruszała, wiatr zmieniał kierunek lub rany krzyczały wystarczająco głośno, by mnie wyrwać. Liście, które mi dał, działały — brzegi rozcięcia ochłodziły się i opuchlizna ustąpiła — ale moje ramiona nadal paliły tam, gdzie skała je rozdarła.
Gdzieś w głębokiej nocy obudził mnie dźwięk, którego nie umiałam rozpoznać. Mokre, ciężkie szuranie po kamieniu, powolne i rytmiczne, dochodzące zza zablokowanej szczeliny. Nie kroki, nie stworzenie.
Wstrzymałam oddech i przycisnęłam ucho do kamienia. Szuranie ustało. Potem coś muskające ścianę, blisko szczeliny — zbyt szerokie na palce, zbyt gładkie. To, co przesuwało się po ścianie, zataczało powolny łuk, jakiego żadna dłoń nie mogła wykonać.
Cokolwiek było po drugiej stronie tej ściany, nie było jego dłońmi, nie było jego stopami i nie było żadną częścią człowieka, którą mogłabym wyjaśnić.
Dotykanie ustało i szuranie wycofało się, ale już nie zasnęłam.
Gdy przez otwór nad głazem wróciło szare światło, wstałam i przyjrzałam mu się. Był wysoko, co najmniej dwa razy wyżej niż ja, a skała między mną a nim była mokra, gładka i nachylona pod złym kątem.
Spróbowałam mimo to. Wspięłam się, oparłam jedną stopę o występ w ścianie i sięgnęłam po kolejny uchwyt. Palce się ześlizgnęły. Upadłam ciężko, a rana na żebrach rozdarła się na nowo.
Spróbowałam ponownie. Zdołałam wyżej, zanim skała się osunęła i zrzuciła mnie w dół. Uderzenie wycisnęło powietrze z płuc, zwijałam się na boku i czekałam, aż dzwonienie ustanie.
Stworzenie patrzyło ze swojej szczeliny, okrągłe oczy śledziły mnie z czymś, co wolałam odczytać jako troskę, a nie głód.
"Potrzebuję liny," powiedziałam do nikogo. "Potrzebuję ciężaru i liny, i muszę przestać spadać."
Stworzenie zniknęło w swojej szczelinie i wróciło, ciągnąc za sobą rybę, srebrzystą i zwiotczałą, świeżo martwą. Upuściło rybę na skraju mojego zasięgu i wycofało się, obserwując.
Wpatrywałam się w nią. "Karmisz mnie?"
Mrugnęło.
"Karmi mnie stworzenie, które prawie zabiłam kamieniem," powiedziałam, a mój głos zadrżał między niedowierzaniem a tym rodzajem zmęczenia, który stoi obok śmiechu. "Ta wyspa ma poczucie humoru." Przynajmniej stworzenie było lepszym towarzystwem niż moja rodzina.
Zjadłam rybę na surowo, bo ogień był luksusem, na który nie mogłam sobie pozwolić, a mięso było zimne i czyste, i moje ciało przyjęło je bez sprzeciwu.
Stworzenie obserwowało każdy kęs, przekrzywiając głowę przy każdym przełknięciu, a kiedy skończyłam, zachrobotało raz i zniknęło z powrotem w szczelinie.
Wytarłam ręce o kamień i znów spojrzałam w stronę otworu. Światło wlewające się przez niego było ciepłe i złote, a wiatr niósł śpiew ptaków.
Ptaki. Te same ptaki, które on obserwował, gdziekolwiek był. To samo niebo. Było wyjście z tej jaskini i miałam je znaleźć, a jeśli mężczyzna za tą ścianą mi nie pomoże, zrobię to, co zawsze robiłam.
Zrobię to sama.
Ale najpierw musiałam sprawić, by do mnie przemówił, musiałam dowiedzieć się, co wie o tej wyspie, jej prądach, brzegach, regułach. Nienawidziłam tego, ale sama nienawiść niczego nie zmieniała.
Przesuń w górę, aby kontynuować