PERSPEKTYWA ZOE
Czułam napięcie w powietrzu niczym elektryczność przed burzą. Profesor Mercer całkowicie zamilkł po tym, jak poprosił mnie, żebym zagrała coś smutnego, a teraz Marcus stał w drzwiach, wyglądając, jakby miał ochotę kogoś uderzyć.
— Wujku Marcus — powiedziałam szybko, wstając z ławki przy fortepianie. — Ja tylko…
— Widzę, co robiłaś. — Jego głos był lodowaty. Nigdy wcześniej nie słyszałam, żeby tak brzmiał.
Profesor Mercer odchrząknął. — Panie Washington. Właśnie zapoznawałem się z moją nową studentką.
Marcus nawet na niego nie spojrzał. Jego wzrok był utkwiony we mnie, a było w nim coś niebezpiecznego, co sprawiło, że przewróciło mi się w żołądku.
— Zoe, musimy porozmawiać. Teraz.
— Właściwie to byliśmy w trakcie… — zaczął Profesor Mercer.
— Teraz, Zoe. — Głos Marcusa przeciął pokój jak ostrze.
Patrzyłam na nich obu, zdezorientowana. Co tu się działo? Kilka minut wcześniej Marcus był jak zwykle wspierający, chwalił mnie przed innymi wykładowcami. Teraz wyglądał, jakby zaraz miał wybuchnąć.
— Powinnam iść — powiedziałam do Profesora Mercera, choć wcale nie chciałam. Po raz pierwszy od początku programu miałam wrażenie, że ktoś naprawdę słucha mojej muzyki. Prawdziwie słucha.
Profesor Mercer skinął głową, ale jego wyraz twarzy był dziwny. Ostrożny. — Dokończymy tę rozmowę podczas twojej pierwszej oficjalnej lekcji.
— Jasne — odparłam, łapiąc moją torbę z podłogi.
Marcus odsunął się, żeby mnie przepuścić, ale przez cały czas czułam, że obserwuje Profesora Mercera. Jakby go oceniał. Jakby rozważał, czy z nim walczyć.
Gdy tylko wyszliśmy na korytarz, Marcus chwycił mnie za ramię i odciągnął od sali ćwiczeń. Nie brutalnie, ale na tyle stanowczo, żebym wiedziała, że nie żartuje.
— Co ty, do diabła, robisz z Leo? — zapytał ostro.
Zatrzymałam się i spojrzałam na niego. — Leo? Masz na myśli Profesora Mercera?
Marcus nie odpowiedział. Po prostu szedł dalej, prawie ciągnąc mnie przez korytarz w stronę głównego wyjścia. Studenci, którzy zostali po pokazie, stali w małych grupkach, śmiali się i rozmawiali. Wszyscy zamilkli, gdy zobaczyli twarz Marcusa.
— Wujku Marcus, zaczynasz mnie straszyć — powiedziałam, starając się mówić cicho. — Co się z tobą dzieje?
Nie zatrzymał się, dopóki nie znaleźliśmy się na zewnątrz, na parkingu, z dala od wszystkich. Chłodne nocne powietrze uderzyło mnie w twarz i w końcu mogłam znów oddychać.
— Znasz Profesora Mercera? — zapytałam, przyglądając się jego twarzy w świetle latarni.
Wciąż żadnej odpowiedzi. Jego szczęka była zaciśnięta, a dłonie zaciśnięte w pięści przy bokach. Widziałam już Marcusa wściekłego — na niekompetentnych muzyków, na ludzi, którzy nie traktowali muzyki poważnie, na urzędników próbujących ciąć fundusze na programy artystyczne. Ale to było coś innego. To było osobiste.
— On jest moim profesorem — powiedziałam powoli. — Tym, który ma prowadzić moje zajęcia mentorskie.
Marcus gwałtownie się odwrócił, oczy szeroko otwarte. — Kim jest?
— Moim mentorem. Dział katedry mi go przydzielił. Dlaczego? O co tyle hałasu?
— O co tyle hałasu? — Marcus zaśmiał się, ale nie było w tym śladu rozbawienia. — Zoe, musisz zmienić tego tak zwanego mentora. Jutro z samego rana, rozumiesz?
— Co? Nie. — Słowo wyszło mi głośniej, niż zamierzałam. Para idąca do samochodu spojrzała na nas. — Dlaczego miałabym to robić?
— Bo ci tak mówię.
— To nie jest powód, wujku Marcus. To tylko twoja próba kontroli.
Jego twarz poczerwieniała. — Kontroli? Ja dbam o ciebie, Zoe. Ten człowiek jest…
— Jest czym? Wydawał mi się w porządku. Nawet więcej niż w porządku. Naprawdę dziś słuchał mojej muzyki.
— Oczywiście, że słuchał. Pewnie próbuje…
— Próbuje czego? — Skrzyżowałam ramiona na piersi. — Być dobrym nauczycielem? Pomóc mi się rozwijać? Czy nie tego chciałeś, kiedy załatwiłeś mi miejsce w tym programie?
— Nie możesz zostać w jego klasie, Zoe. Znajdź kogoś innego.
— Nie mogę tak po prostu zmienić mentora bez powodu. Zajęcia ledwo się zaczęły. Potrzebuję poważnego powodu, by prosić o zmianę, a 'mojemu wujkowi się nie podoba' nie wystarczy.
— Ja jestem wystarczającym powodem.
— Nie, nie jesteś. — Zbliżyłam się do niego, próbując odczytać wyraz jego twarzy w słabym świetle. — Co masz do Profesora Mercera? Dlaczego wyglądasz, jakbyś chciał go zabić?
Marcus odwrócił się ode mnie, patrząc na pusty kampus. Przez dłuższą chwilę nic nie mówił. Po prostu stał tam, napięty w ramionach, oddychając zbyt szybko.
— Wujku Marcus — powiedziałam znowu, tym razem łagodniej. — Dlaczego widok Profesora Mercera tak cię denerwuje? Skąd w ogóle go znasz?
Cisza.
— Marcus. — Złapałam go za ramię, zmuszając, by na mnie spojrzał. — Czego mi nie mówisz? Dlaczego tak zareagowałeś, gdy zobaczyłeś nas razem?
Spojrzał mi w oczy i po raz pierwszy w życiu zobaczyłam w nich coś jakby strach.
— Znam go — powiedział w końcu, ledwo słyszalnym szeptem. — Od bardzo dawna.
Te słowa uderzyły mnie jak fizyczny cios. Nagle wszystko zaczęło mieć sens — napięcie, złość, sposób, w jaki patrzyli na siebie w tej sali ćwiczeń.
— Byliście razem w klasie? — wyszeptałam.
Marcus powoli skinął głową, a ja poczułam, jak opada mi szczęka.
— O Boże.
Przesuń w górę, aby kontynuować
PUNKT WIDZENIA LEO
Spojrzałem na zegarek po raz trzeci. Piętnaście minut spóźnienia. Zoe Washington spóźniła się na nasze spotkanie o piętnaście minut.
To właśnie tego typu nieprofesjonalne zachowanie powinienem zgłosić Sullivanowi. Studentka, której nie zależy na punktualności, ewidentnie nie traktuje nauki poważnie. Mógłbym teraz pomaszerować do jego gabinetu i powiedzieć mu, że Zoe marnuje mój czas i zasoby wydziału.
Ale zamiast tego po prostu siedziałem, patrząc na pustą ławkę przy fortepianie, zastanawiając się, czy coś jej się nie stało.
Drzwi do sali ćwiczeń w końcu się otworzyły i Zoe wpadła do środka, wyglądała na zdezorientowaną i zdyszaną.
— Profesorze Mercer, tak bardzo przepraszam — powiedziała, upuszczając torbę i nuty na podłogę. — Wiem, że nie ma usprawiedliwienia dla spóźnienia. Straciłam poczucie czasu w bibliotece, potem nie mogłam znaleźć moich nut i—
— Dlaczego to ja mam być przed swoim studentem? — przerwałem, wstając z krzesła.
Zamilkła i spojrzała na mnie tymi szerokimi, ciemnymi oczami. — Nie powinien pan. To moja wina, naprawdę przepraszam. Obiecuję, że to się już nigdy nie powtórzy. Nigdy.
Byłem przygotowany, by wygłosić jej kazanie o profesjonalizmie i szacunku. Miałem cały wywód ułożony w głowie. Ale szczerość w jej głosie wytrąciła mnie z równowagi.
— Usiądź — powiedziałem zamiast tego, wskazując ławkę przy fortepianie. — Mamy dużo pracy.
— Dziękuję — powiedziała cicho, zajmując miejsce na ławce. — Naprawdę doceniam, że pan ze mnie nie rezygnuje.
Coś w sposobie, w jaki to powiedziała, ścisnęło mnie w piersi. Jakby była przyzwyczajona do tego, że ludzie z niej rezygnują.
— Skupimy się dziś na teorii klasycznej — powiedziałem, wyciągając stos materiałów dydaktycznych. — Prawdziwej teorii. Nie tych uproszczonych wersji, których uczą na kursach wstępnych.
Przez następną godzinę poddawałem ją ćwiczeniom, które mogłyby doprowadzić niektórych magistrantów do płaczu. Progresje harmoniczne, prowadzenie głosów, reguły kontrapunktu, których większość studentów jazzu nawet nie próbowała zgłębić.
— To jest fundament — tłumaczyłem, gdy pracowała nad szczególnie złożoną inwencją Bacha. — Cała reszta — jazz, blues, muzyka współczesna — wszystko opiera się na tych zasadach.
— A improwizacja? — zapytała, gdy jej palce potknęły się na trudnym fragmencie. — A co z feelingiem?
— Feeling bierze się ze zrozumienia. Nie możesz skutecznie łamać zasad, dopóki nie wiesz, jakie one są.
Pokiwała głową i spróbowała jeszcze raz. Lepiej, ale nadal nie idealnie.
— Pokażę ci — powiedziałem i usiadłem obok niej na ławce.
Zacząłem demonstrować właściwy układ palców na tym fragmencie, moje ręce poruszały się po klawiszach. — Widzisz, jak te głosy poruszają się niezależnie? Każda linia ma własną—
Sięgnąłem do wyższego dźwięku w tym samym czasie co ona i nasze dłonie zderzyły się nad klawiszami.
Kontakt był krótki, tylko muśnięcie skóry o skórę, ale przez moje ramię przeszła iskra. Oboje zamarliśmy, jej dłoń wciąż dotykała mojej, a przez moment jedynym dźwiękiem w sali był nasz oddech.
Jej skóra była ciepła i miękka, zupełnie inna niż moje zgrubiałe palce. Czułem, jak jej puls drga pod moim kciukiem.
Gwałtownie cofnąłem rękę, jakbym się oparzył.
— Przepraszam — mruknąłem, starając się zignorować mrowienie w dłoni po tym kontakcie. — Kontynuuj ćwiczenie.
Ona odchrząknęła i znów zwróciła się do fortepianu, ale widziałem, jak rumieniec wpełza jej na szyję.
Pracowaliśmy jeszcze przez trzydzieści minut w ostrożnej ciszy, oboje dbając, by nie zbliżać się do siebie za bardzo. Pod koniec zajęć udało jej się wpleść niektóre z klasycznych struktur, których ją nauczyłem, do własnej kompozycji.
— To dobre — przyznałem, słuchając, jak gra swój utwór. — Zaczynasz rozumieć, jak klasyczne ramy mogą wspierać elementy jazzu.
— Czyli mogę nadal pracować nad takimi utworami?
— Nie — powiedziałem, zaczynając pakować materiały. — W przyszłym tygodniu odrzucamy kompozycję jazzową całkowicie. Od tej pory skupiamy się tylko na klasyce.
Jej ręce znieruchomiały na klawiszach. — Co? Chyba pan żartuje.
— Mówię całkiem poważnie. Jazz to rozpraszacz od właściwych studiów muzycznych.
— Ale przecież przed chwilą powiedział pan, że mój utwór jest dobry. Powiedział pan, że klasyczne ramy wspierają elementy jazzu.
— Tak było. Ale muzyka klasyczna broni się sama. Nie potrzebuje jazzu, by być interesującą.
Wstała z ławki, a w jej oczach błysnęła złość. — To nie o to chodzi. Próbuje pan zmienić to, kim jestem jako muzyczka.
— Staram się uczynić cię lepszą muzyczką.
— Eliminując połowę mojej muzycznej tożsamości?
— Skupiając się na tym, co najważniejsze.
— Jazz jest ważny. Dla mnie to ważne.
Widziałem pasję na jej twarzy, to, jak całe ciało zdawało się wibrować od przekonania. Przypominała mi mnie samego w jej wieku, kłócącego się z własnymi nauczycielami o interpretację i wizję artystyczną.
— Omówimy to w przyszłym tygodniu — powiedziałem, chcąc zakończyć rozmowę, zanim się zaogni.
Chwyciłem teczkę i ruszyłem do drzwi, ale zatrzymał mnie jej głos.
— Skąd zna pan mojego wujka Marcusa?
Zamarłem z ręką na klamce. Oczywiście, że w końcu o to zapyta. Zastanawiałem się, kiedy ta rozmowa nastąpi.
— Profesorze? — naciskała, gdy nie odpowiedziałem.
Odwróciłem się do niej plecami i ruszyłem do drzwi. Może jeśli zignoruję pytanie, da sobie spokój.
— Wiedziałam, że pan mi nie odpowie — powiedziała i usłyszałem frustrację w jej głosie. — Byliście kolegami z roku, prawda? Gdy pan tu studiował?
Odwróciłem się powoli i natychmiast tego pożałowałem.
Stała przy fortepianie z założonymi rękami i po raz pierwszy naprawdę dostrzegłem, co ma na sobie. Prosta niebieska sukienka, która wydobywała złote plamki w jej brązowych oczach, dopasowana akurat tyle, by podkreślić jej kształty, ale nie była nieodpowiednia.
Wyglądała pięknie. Bardziej niż pięknie.
W duchu zganiłem się za samą myśl. Była moją studentką. Miała dwadzieścia dwa lata. Była, na Boga, siostrzenicą Marcusa.
— Do zobaczenia jutro na zajęciach, Washington — powiedziałem, starając się, by mój głos pozostał profesjonalny.
I wyszedłem, zanim mógłbym powiedzieć coś, czego bym żałował.
Przesuń w górę, aby kontynuować
PERSPEKTYWA ZOE
Moje ręce drżały, gdy stałam za kulisami, i nie wiedziałam, czy to z ekscytacji, czy ze strachu. Mój pierwszy recital. Pierwszy raz miałam wystąpić solo przed całą kadrą muzyczną i połową studentów.
„Oddychaj, Zoe”, wyszeptałam do siebie, po raz setny wygładzając czarną sukienkę. „Dasz radę.”
Ale wcale tak nie czułam. Wydawało mi się, że zaraz zwymiotuję.
Rozejrzałam się po zapleczu, mając nadzieję, że dostrzegę profesora Mercera. Pracował ze mną nad tym utworem tygodniami, popychając mnie dalej niż jakikolwiek nauczyciel wcześniej. Musiałam zobaczyć jego twarz przed wyjściem na scenę, potrzebowałam jakiegoś zapewnienia, że nie zrobię z siebie kompletnej idiotki.
Ale nigdzie go nie było.
Inni studenci rozgrzewali się wokół mnie, ćwicząc gamy i trudne fragmenty. Dźwięk tylu instrumentów naraz powinien był mnie uspokoić, ale tylko nasilił moją nerwowość.
„Może jest w swoim gabinecie”, mruknęłam, zerkając na zegarek. Miałam dwadzieścia minut do występu. To wystarczy, żeby go znaleźć i może usłyszeć jakieś ostatnie rady.
Pobiegłam korytarzem w stronę pokoi wykładowców, obcasy stukały o linoleum. Budynek wydawał się inny nocą, cichszy i bardziej przytłaczający. Większość gabinetów była ciemna, ale pod drzwiami profesora Mercera widziałam światło.
Już miałam zapukać, gdy ktoś chwycił mnie za rękę.
„Zoe!” – głos Marcusa sprawił, że podskoczyłam. „Nareszcie cię znalazłem. Szukałem cię wszędzie.”
„Wujku Marcus”, powiedziałam, starając się złapać oddech. „Wystraszyłeś mnie na śmierć.”
Odciągnął mnie od drzwi profesora Mercera i poprowadził korytarzem, mocno trzymając mnie za nadgarstek. „Musimy porozmawiać przed twoim występem.”
„Chciałam tylko znaleźć profesora Mercera—”
„Zapomnij o nim. Chcę jeszcze raz omówić twój utwór.”
Marcus zaciągnął mnie do pustej sali i zamknął za nami drzwi. W świetle jarzeniówek jego twarz wydawała się napięta i poważna.
„Myślałem o twoim wyborze repertuaru”, powiedział. „I sądzę, że powinnaś to zmienić.”
„Zmienić? Marcus, wychodzę za piętnaście minut. Teraz nie mogę zmienić utworu.”
„Możesz zagrać nokturn Chopina. Ten, którego cię uczyłem, gdy miałaś szesnaście lat. Jest bezpieczniejszy, bardziej tradycyjny. Kadra lepiej na to zareaguje.”
Patrzyłam na niego. „Oszalałeś? Nie grałam tego od lat. I nawet nie to przygotowałam.”
„To właśnie powinnaś była przygotować. Ta twoja eksperymentalna mieszanka jazzu i klasyki, którą robisz z nim, jest zbyt ryzykowna.”
„Z nim?” Poczułam, jak w piersi zaczyna buzować gniew. „Masz na myśli mojego profesora? Tego, który naprawdę pomaga mi rozwijać własny głos?”
„Twój własny głos nie ma znaczenia, jeśli nie przynosi ci możliwości, Zoe. Zaprosiłem dziś na recital ważnych ludzi. Fundatorów, członków zarządu, osoby, które mogą pomóc twojej karierze.”
„Nie chcę ich pomocy, jeśli oznacza to rezygnację z mojej muzyki.”
Twarz Marcusa poczerwieniała. „Rezygnację? Spędziłem lata na budowaniu dla ciebie kontaktów, tworzeniu szans—”
„O które nigdy nie prosiłam!”
„Nie wiesz, o co prosisz. Masz dwadzieścia dwa lata, Zoe. Nie rozumiesz, jak działa ta branża.”
„Rozumiem, że próbujesz kontrolować każdy aspekt mojego muzycznego życia.”
„Próbuję chronić twoją przyszłość.”
„Nie, próbujesz chronić swoją reputację. Chcesz, żebym grała bezpiecznie, żebyś nie wyglądał źle, jeśli mi się nie uda.”
Te słowa zawisły między nami. Marcus wyglądał, jakbym go spoliczkowała.
„Jak możesz mi to powiedzieć? Po wszystkim, co dla ciebie zrobiłem?”
„Wszystko, co zrobiłeś, zawsze miało jakiś haczyk. Stypendium, do którego mnie popychasz—wiem, że ma warunki. Wiem, że chcą, bym skupiła się wyłącznie na repertuarze klasycznym.”
„To prestiżowa szansa—”
„To klatka.” Skrzyżowałam ręce na piersi, czując się silniejsza niż od tygodni. „Nie zagram dziś Chopina. Zagram własną kompozycję. Tę, nad którą pracujemy z profesorem Mercerem.”
„Zoe, proszę cię. Bądź rozsądna—”
„Jestem rozsądna. Po raz pierwszy od lat sama podejmuję decyzje dotyczące mojej muzyki.”
„Ten człowiek zatruwa cię przeciwko mnie, prawda?”
„Profesor Mercer? On prawie nie rozmawia o niczym innym niż teoria muzyki. To nie ma z nim nic wspólnego.”
„Wszystko ma z nim związek”, powiedział Marcus coraz głośniej. „Odkąd zaczęłaś z nim pracować, jesteś inna. Bardziej uparta i nieposłuszna.”
Prawie się zaśmiałam. Z nim zawsze taka byłam. Zawsze się sprzeczaliśmy, za każdym razem.
Zanim mogłam odpowiedzieć, z drzwi dobiegł głos.
„Washington?”
Oboje odwróciliśmy się i zobaczyliśmy w drzwiach profesora Mercera. Zamrugałam mocno, nie wierząc własnym oczom.
Wyglądał dziś zupełnie inaczej. Zamiast swojego zwykłego czarnego garnituru i krawata, miał na sobie jeansy i prosty biały t-shirt. W tych swobodnych ubraniach wyglądał młodziej, mniej onieśmielająco. A jeśli mam być ze sobą szczera—wyglądał wręcz oszałamiająco.
Musiałam sobie przypomnieć, że to mój profesor. Mężczyzna co najmniej piętnaście lat starszy ode mnie. Nie ktoś, o kim powinnam mieć takie myśli. Ale stojąc tam w jarzeniówkach, wyglądając na zrelaksowanego i przystępnego po raz pierwszy, odkąd go poznałam, ciężko było mi pamiętać, dlaczego te myśli są nie na miejscu.
Oczy profesora Mercera przesunęły się z Marcusa na mnie, potem znów na Marcusa. Jego wyraz twarzy był nieczytelny, ale widziałam napięcie w jego ramionach.
„Czy wszystko w porządku?” zapytał.
„Właśnie rozmawialiśmy—” zaczął Marcus.
„Kłóciliśmy się”, powiedziałam, przerywając mu. „O to, co powinnam dziś zagrać.”
Profesor Mercer zrobił dwa długie kroki w głąb sali i chwycił mnie za rękę. Przy tym dotyku przez moje ramię przeszedł prąd, ledwo powstrzymałam się od westchnienia.
„Washington ma recital na głowie”, powiedział spokojnie, ale stanowczo. „Możecie dokończyć rozmowę później.”
Zanim Marcus albo ja zdążyliśmy odpowiedzieć, już prowadził mnie w stronę drzwi. Obejrzałam się za siebie, widząc Marcusa stojącego z otwartą buzią, wyraźnie zszokowanego.
Dłoń profesora Mercera była ciepła i silna w mojej, a ja nie mogłam zignorować przyspieszonego bicia serca, gdy prowadził mnie korytarzem.
Przesuń w górę, aby kontynuować